Publiczna Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Mazowszanach

Szkoła Podstawowa w Mazowszanach jako jednostka organizacyjna istnieje od 1961 r. Wcześniej przed II wojną światową na terenie obwodu obecnej szkoły działała czteroklasowa szkoła w Trablicach. Ze składek mieszkańców zakupiono drewniany budynek do rozbiórki. Na placu podarowanym przez Franciszka Kudłę złożono budynek, gospodynie wybieliły go wapnem. Pierwszą nauczycielką tej szkoły była Eugenia Komorkiewicz, potem, w czasie okupacji - Jadwiga Szafrańska. Po wojnie w związku ze szczupłością pomieszczeń wynajmowano też dla potrzeb szkoły duże sale na drugim końcu wsi u Franciszka Żmudy. W latach 1945-59 kierowali tą szkołą: Piotr Raduszewski, po nim Kazimierz Irzykowski, a następnie Wincenty Maciejewski. Równolegle działała szkoła w Hucie Mazowszańskiej realizująca program klas I - IV (starsze dzieci chodziły do klas V - VII szkół w Trablicach, Bardzicach i Sołtykowie). W roku 1959 kierownikiem szkoły został Jan Czapczyński, który w 1961 roku wystarał się o zaadaptowanie budynku podworskiego w Mazowszanach na potrzeby szkoły. W roku szkolnym 1961/62 szkoła miała 2 sale w starym budynku w Trablicach i 4 pomieszczenia w budynku dworskim.

Społeczeństwo Mazowszan ze swoim sołtysem Janem Kurkiewiczem i kierownikiem szkoły Janem Czapczyńskim podjęło inicjatywę wybudowania nowego budynku szkoły na tzw. resztówce, czyli gruncie podworskim. Został on oddany do użytku 22 lipca 1962 roku, jako jedna ze szkół zbudowanych w ramach akcji “Tysiąc szkół na tysiąclecie Polski”. Pośpiech i akcyjność nie wyszły na dobre nowo zbudowanemu gmachowi. Zrezygnowano z podpiwniczenia i instalacji centralnego ogrzewania, zniszczenie przy wykopach urządzeń melioracyjnych mściło się pękającymi ścianami i sufitami.
W nowym budynku w roku szkolnym 1962/63 uczyło się 239 dzieci z Trablic, Mazowszan, Kotarwic i Huty Mazowszańskiej; pracowało 9 nauczycieli pod kierownictwem Jana Czapczynskiego. W latach 1966/68 szkołą kierował Stanisław Orczykowski, po nim do 1978 r. Lucjan Szymczyk. W tym czasie w budynku działały kursy wieczorowe dla dorosłych (uzupełnianie wykształcenia podstawowego), Szkoła Przysposobienia Rolniczego kierowana przez Halinę Skurę, a także przedszkole jednooddziałowe kierowane przez Janinę Rutkowską. W roku szkolnym 1978/79 szkołą kierowało kolejno aż dwóch dyrektorów: Jan Dziurzyński i Tadeusz Chudy. W tym czasie w 15 oddziałach uczyło się ponad 350 uczniów.

Budynek stawał się zbyt mały i coraz bardziej niszczał, toteż kierująca szkołą w latach 1980-86 Barbara Markowska zainicjowała w 1984 r. powołanie Społecznego Komitetu Rozbudowy Szkoły (jego przewodniczącym został Wiesław Nogąj). Komitet zebrał od rodziców składki, które z powodu galopującej inflacji starczyły zaledwie na inwentaryzację starego budynku i przygotowanie planów. W latach 1986-94 starania o rozbudowę czyniły kierujące szkołą Bożenna Nitka i Małgorzata Kieloch. Po wyborach w 1990 r. samorząd lokalny zaczął decydować o przychodach i wydatkach m.in. na infrastrukturę oświaty. Rozbudowa znów ruszyła. Jej orędownikami byli Wójt Gminy- absolwent naszej szkoły Tadeusz Osiński oraz przewodniczący Rady Gminy Józef Kościelniak, potem Wiesław Markowski - też byli uczniowie szkoły. Powstał sprzyjający klimat wokół przedsięwzięcia. W 1994 r. oddano stan surowy nowego budynku połączonego łącznikiem ze starą częścią szkoły. W latach 1994-97 wyremontowano stary budynek i we wrześniu 1997 r. oddano do użytku nową część szkoły. Uroczystość poświęcenia szkoły i oficjalnego oddania jej do użytku połączona z obchodami Święta Niepodległości zgromadziła wszystkich przyjaciół szkoły, orędowników jej rozbudowy, budowniczych, dawnych pracowników, przedstawicieli władz lokalnych.

W roku szkolnym 1999/2000 w związku z wprowadzeniem reformy oświaty szkoła stała się placówką sześcioklasową, a jej obwód poszerzył się o wsie Maliszew, Romanów, Parznice.

W 2002 roku nasza placówka święciła swoje 40-lecie. Ten fakt społeczność szkoły zaznaczyła poprzez szereg działań i akcji służących podnoszeniu poziomu działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz promocji szkoły. 10 października 2002 odbyło się “Spotkanie po latach”, na które zaprosiliśmy nauczycieli i pracowników naszej szkoły związanych z nią od 1962 r. , przedstawicieli Kuratorium, Urzędu i Rady Gminy. 15 maja 2003 na podniosłej uroczystości z udziałem całej społeczności szkolnej nasza placówka otrzymała ufundowany przez Wójta Gminy Kowala p. Tadeusza Osińskiego sztandar. Tego dnia wzbogaciliśmy się też o drugi wielki dar -Apostolskie Błogosławieństwo Ojca Świętego Jana Pawła II przekazane nam z Rzymu za pośrednictwem naszego Absolwenta, obecnie zastępcy prezesa Fundacji Dzieła Nowego Tysiąclecia w Warszawie - Dariusza Kowalczyka.

W roku jubileuszowym nasza placówka wzięła udział w akcji “Szkoła z klasą” organizowanej pod patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przez “Gazetę Wyborczą” i Fundację Centrum Edukacji Obywatelskiej. Wynikiem wytężonej pracy wszystkich nauczycieli i uczniów było zdobycie Certyfikatu “Szkoły z klasą”.

Rok szkolny 2004/2005 upłynął pod znakiem przygotowań do nadania szkole imienia Marii Konopnickiej. Termin głównej uroczystości to 23 maja 2005- dzień urodzin Patronki.

Gmina Kowala

KOWALA-STĘPOCINA - gmina wiejska położona w południowej części województwa mazowieckiego. Sąsiaduje z Radomiem i jest bezpośrednim zapleczem tego miasta. Obszar 74,71 km2. Ludność - 9 720 (pocz. roku 2000). Najciekawsze obiekty tego obszaru to m.in. drewniany kościół w Bardzicach, dworek w Kosowie Większym należący do rodu Niecickich, park z pomnikiem lotnika w Kowali. Na terenie gminy funkcjonuje 5 szkół podstawowych: w Mazowszanach, Kowali, Bardzicach, Młodocinie, Kończycach i gimnazjum w Parznicach; działa gminna biblioteka w Kowali oraz jej filie w Parznicach i Bardzicach. Jest kilka boisk piłkarskich, np.: boisko klubu “Zorza” Ludwinów. W Kowali znajduje się komisariat policji, a także ośrodek zdrowia. Zmotoryzowanych obsługuje stacja benzynowa w Młodocinie i kilka warsztatów samochodowych. Bazę gastronomiczną zapewniają: smażalnie ryb w Kosowie oraz bary zlokalizowane przy głównych szlakach komunikacyjnych. Funkcjonują tu 2 piekarnie i 2 zakłady masarskie, oraz 2 zakłady stolarki budowlanej. Region posiada bardzo dobre połączenia drogowe i kolejowe, a także rozbudowaną infrastrukturę techniczną (wodociąg, gazociąg, łączność telefoniczna). Gmina ma charakter typowo rolniczy. Naturalnym walorem terenu jest podziemne jezioro w miejscowości Dąbrówka Zabłotnia, zaopatrujące (poprzez wodociąg) większość mieszkańców gminy w bardzo dobrą wodę. Przewodniczącym Rady Gminy jest Roman Wasik, wójtem - Tadeusz Osiński.

KOWALA-STĘPOCINA - wieś położona w odległości 10 km na południe od Radomia. Nazwa wsi pojawia się już u Długosza w XV wieku - wieś była wtedy w posiadaniu Pakosza Duszoty i Jana Pakoszka herbu Habdank. Kościół w Kowali istniał już w 1400 r. (Jan Wiśniewski - “Dekanaty radomskie”). W 1607 r. na polach parafii Kowala pod Guzowem Zygmunt III swym wojskiem dowodzonym przez hetmanów Żółkiewskiego, Chodkiewicza i Potockiego rozbił zbuntowaną szlachtę, na której czele stał Mikołaj Zebrzydowski. Smutny ten fakt zapisał się w przysłowiu: “Pod Guzowem lała się krew z ołowiem” (Wójcicki: “Przysłowia…”).

W 1863 r., podczas powstania styczniowego, pod Kowalą i między Orońskiem i Krogulczą odbyła się bitwa, po której pozostały pomniki: 2 krzyże drewniane, głaz z rosyjskim napisem, oraz groby kilku powstańców. Szkoła w Kowali powstała na początku XX wieku, w latach 1904-1916 (tak podaje M. Tarnasiewiczowa w miesięczniku “Nasze Drogi” Nr 1-2 z 1931 r.). W XX wieku wieś systematycznie się rozwijała. W 1827 r. liczyła “13 domów i 145 mieszkańców ( za - Wojewódzki Urząd Statystyczny Zeszyt 3 Radom 1994), Spis Powszechny 1988 wykazuje 938 mieszkańców, statystyka stałych lub czasowych mieszkańców na dzień 2000. 11. 12 wykazuje 608 mieszkańców Kowali, 331 Kowali Kolonii i 70 Kowalówki. We wsi znajduje się urząd gminy, poczta, ośrodek zdrowia, kościół, lecznica weterynaryjna, apteka, 5 sklepów, kiosk, zakład gastronomiczny, piekarnia, punkty zaopatrzenia w nawozy, pasze, maszyny i środki ochrony roślin, wiele zakładów usługowych, remiza strażacka, biblioteka publiczna, stadion sportowy. Wieś posiada park i mały rynek z Pomnikiem Lotników - Żwirki i Wigury.

Obwód Szkoły

OBWÓD SZKOŁY W MAZOWSZANACH - do roku 1998 obejmował wsie: Mazowszany, Trablice, Kotarwice, Hutę Mazowszańską. W związku z powstaniem gimnazjum w Parznicach uchwałą Rady Gminy zmieniono obwód szkół w Gminie Kowala i dołączono do obwodu PSP w Mazowszanach wsie Romanów i część Maliszowa. Mimo przyłączenia Parznic do obwodu szkoły w Kowali większość dzieci z tego terenu uczęszcza do szkoły w Mazowszanach. Liczbę ludności wsi i dzieci z tych wsi ilustruje tabela:

LICZBA LUDNOŚCI WSI I DZIECI (stan z dnia 06.10.2005r.)

Z tabeli wynika, że w PSP w Mazowszanach uczy się w klasach I-VI 4 uczniów spoza obwodu. Notuje się i odwrotne zjawisko - uczniowie z obwodu szkoły Mazowszany, (przede wszystkim dzieci z Trablic - wsi graniczącej z Radomiem) uczęszczają do szkół w Radomiu.